Đái tháo đường là gì? Nhận biết các thể bệnh và biến chứng nguy hiểm không nên chủ quan

Đái tháo đường là một trong những bệnh lý mạn tính phổ biến hiện nay, có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể nếu không được phát hiện và kiểm soát đúng cách. Bệnh thường diễn tiến âm thầm, đặc biệt ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người không nhận biết được tình trạng sức khỏe của mình. Việc chủ động tìm hiểu kiến thức, nhận biết các dấu hiệu bất thường và kiểm tra đường huyết định kỳ đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm, điều trị và phòng ngừa các biến chứng do đái tháo đường gây ra.

1. Đái tháo đường là gì?

Đái tháo đường (hay còn gọi là tiểu đường) là bệnh lý rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi tình trạng tăng glucose (đường) trong máu kéo dài. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến việc cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng insulin hiệu quả.

Insulin là hormone do tuyến tụy sản xuất, có vai trò giúp glucose từ máu đi vào tế bào để tạo năng lượng cho các hoạt động của cơ thể.

Sau khi ăn, thức ăn được chuyển hóa thành glucose và đi vào máu. Khi insulin hoạt động bình thường, glucose sẽ được đưa vào tế bào để sử dụng. Tuy nhiên, khi cơ thể thiếu insulin hoặc đề kháng insulin, lượng glucose không được chuyển hóa và sử dụng hiệu quả, dẫn đến tích tụ trong máu và làm tăng đường huyết.

Nếu tình trạng này kéo dài mà không được kiểm soát, người bệnh có nguy cơ gặp nhiều biến chứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

2. Các thể bệnh đái tháo đường thường gặp

Đái tháo đường được phân thành nhiều thể bệnh, trong đó phổ biến nhất là đái tháo đường type 1, type 2 và đái tháo đường thai kỳ.

Đái tháo đường type 1

Đây là tình trạng hệ miễn dịch tấn công nhầm các tế bào beta của tuyến tụy, khiến cơ thể không còn khả năng sản xuất đủ insulin. Người mắc đái tháo đường type 1 cần sử dụng insulin để kiểm soát đường huyết và duy trì hoạt động sống.

Bệnh thường được phát hiện ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ tuổi, tuy nhiên có thể xuất hiện ở mọi độ tuổi.

Đái tháo đường type 2

Đây là thể bệnh phổ biến nhất, xảy ra khi cơ thể xuất hiện tình trạng đề kháng insulin, khiến tế bào không sử dụng insulin hiệu quả. Theo thời gian, tuyến tụy có thể không sản xuất đủ insulin để đáp ứng nhu cầu của cơ thể.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

• Thừa cân, béo phì.

• Ít vận động thể chất.

• Có người thân trong gia đình mắc đái tháo đường.

• Tuổi tác tăng cao.

• Tiền sử tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường thai kỳ.

Đáng lưu ý, đái tháo đường type 2 có thể tiến triển trong thời gian dài mà không xuất hiện triệu chứng rõ ràng.

Đái tháo đường thai kỳ

Là tình trạng tăng đường huyết được phát hiện trong thời kỳ mang thai, thường xuất hiện ở giai đoạn giữa hoặc cuối thai kỳ.

Nếu không được theo dõi và kiểm soát phù hợp, bệnh có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi. Vì vậy, phụ nữ mang thai cần thực hiện các xét nghiệm sàng lọc theo hướng dẫn của bác sĩ.

3. Dấu hiệu nhận biết đái tháo đường

Ở giai đoạn đầu, đái tháo đường có thể không biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Khi đường huyết tăng cao, người bệnh có thể xuất hiện một số dấu hiệu như:

• Thường xuyên khát nước, uống nhiều nước.

• Đi tiểu nhiều lần, đặc biệt vào ban đêm.

• Nhanh đói, thường xuyên cảm thấy đói.

• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

• Cơ thể mệt mỏi, thiếu năng lượng.

• Nhìn mờ.

• Vết thương lâu lành hoặc dễ bị nhiễm trùng.

• Tê bì hoặc cảm giác châm chích ở bàn tay, bàn chân.

Những biểu hiện trên không chỉ gặp ở người mắc đái tháo đường mà còn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và kiểm tra đường huyết.

4. Đái tháo đường có thể gây ra những biến chứng gì?

Đường huyết tăng cao kéo dài có thể làm tổn thương mạch máu và hệ thần kinh, từ đó ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

Biến chứng tim mạch: Làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các bệnh lý mạch máu ngoại biên.

Biến chứng thận: Đường huyết không được kiểm soát có thể gây tổn thương các mạch máu nhỏ tại thận, dẫn đến bệnh thận do đái tháo đường và làm suy giảm chức năng thận.

Biến chứng mắt: Tổn thương các mạch máu tại võng mạc có thể gây bệnh võng mạc đái tháo đường, làm suy giảm thị lực và thậm chí dẫn đến mù lòa nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Biến chứng thần kinh: Người bệnh có thể gặp tình trạng tê bì, đau rát, châm chích hoặc mất cảm giác ở tay và chân.

Biến chứng bàn chân: Khi kết hợp với tổn thương thần kinh và tuần hoàn máu kém, các vết thương ở bàn chân có thể lâu lành, dễ nhiễm trùng, loét và tăng nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật.

Những biến chứng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, việc kiểm soát tốt đường huyết và theo dõi sức khỏe định kỳ có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ xuất hiện hoặc tiến triển biến chứng.

5. Làm thế nào để phòng ngừa và kiểm soát đái tháo đường?

Xây dựng lối sống khoa học là một trong những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 và hỗ trợ người bệnh kiểm soát đường huyết.

Duy trì chế độ ăn uống hợp lý

• Hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường, nước ngọt và đồ uống có đường.

• Tăng cường rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ.

• Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm ít qua chế biến.

• Kiểm soát khẩu phần ăn và hạn chế thực phẩm nhiều chất béo bão hòa.

Tăng cường vận động thể chất

Duy trì hoạt động thể chất thường xuyên, phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Người trưởng thành nên hướng đến ít nhất 150 phút vận động thể lực mức độ vừa mỗi tuần nếu không có chống chỉ định.

Kiểm soát cân nặng

Duy trì cân nặng hợp lý giúp cải thiện độ nhạy insulin và giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì.

Kiểm tra đường huyết định kỳ

Chủ động kiểm tra đường huyết giúp phát hiện sớm tình trạng tăng đường huyết hoặc tiền đái tháo đường, nhất là đối với người có yếu tố nguy cơ.

Tuân thủ điều trị

Đối với người đã được chẩn đoán mắc bệnh, cần sử dụng thuốc theo chỉ định, tái khám đúng lịch và không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều điều trị.

6. Khi nào cần kiểm tra đường huyết?

Mọi người nên chủ động kiểm tra đường huyết khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ hoặc có yếu tố nguy cơ mắc bệnh.

Đặc biệt, những đối tượng sau cần quan tâm đến việc tầm soát đái tháo đường:

• Người thừa cân, béo phì.

• Người có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường.

• Người ít vận động thể chất.

• Người có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn lipid máu.

• Phụ nữ từng mắc đái tháo đường thai kỳ.

• Người có tiền sử tiền đái tháo đường.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm glucose máu lúc đói, HbA1c hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống để đánh giá tình trạng đường huyết.

7. Khám và tư vấn kiểm soát đái tháo đường tại Bệnh viện Đa khoa Mỹ Phước

Đái tháo đường là bệnh lý mạn tính cần được theo dõi và quản lý lâu dài. Tuy nhiên, người bệnh hoàn toàn có thể duy trì chất lượng cuộc sống tốt nếu được phát hiện sớm, điều trị phù hợp và chủ động thay đổi lối sống.

Bệnh viện Đa khoa Mỹ Phước khuyến khích người dân không chủ quan trước những dấu hiệu bất thường, đặc biệt là các trường hợp có yếu tố nguy cơ mắc đái tháo đường.

Chủ động thăm khám, kiểm tra đường huyết và tham khảo ý kiến bác sĩ là những bước quan trọng giúp mỗi người bảo vệ sức khỏe bản thân, hạn chế biến chứng và hướng đến cuộc sống khỏe mạnh hơn.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA MỸ PHƯỚC

• Thời gian khám: 07:00 – 16:00.

• Địa chỉ: Đường TC3, khu phố An Phước, phường Bến Cát, TP. Hồ Chí Minh.

• Hotline: 0274 3535 777 – Tổng đài chăm sóc khách hàng: 1090.

• Website: www.benhvienmyphuoc.vn.